افسردگی وضعیت روحی است که با احساس ناراحتی، بیاشتهایی، خستگی، اضطراب و افکار منفی همراه است. این بیماری دلایل فیزیولوژیکی، شیمیایی، ژنتیکی، محیطی و روانشناختی متعددی دارد و برای درمان آن روش-های مختلفی مانند مشاوره روانشناختی، مصرف داروهای ضد افسردگی، تغذیه سالم، ورزش و فعالیت بدنی و … پیشنهاد میشویم.
در این مقاله، تلاش کردهایم به بررسی علائم انواع افسردگی، عوارض و روشهای درمان آن بپردازیم و هر اطلاعاتی را که در این مورد، به آن نیاز خواهید داشت در اختیار شما قرار دهیم. لطفاً تا پایان با ما همراه باشید!
علائم افسردگی چیست؟
- غم و اندوه پایدار
- کاهش سطح انرژی و احساس خستگی مفرط
- اختلال خواب شامل بیخوابی یا افزایش میزان خواب
- از دست دادن اشتها و کاهش وزن یا پرخوری و افزایش وزن
- عدم تمایل به ملاقات دیگران و شرکت در فعالیتهای اجتماعی
- اختلال در تمرکز، به خاطر سپردن و تصمیمگیری
- احساس بیارزشی
- احساس شکست
- بیقراری و تحریکپذیری
- کاهش یا از دست دادن میل جنسی
- افت اعتماد بهنفس
- مشکلات جسمانی مانند خشکی دهان، سردرد، تاری دید، تعریق شدید و مشکلات گوارشی مانند یبوست یا اسهال
- افکار خودکشی و صدمه زدن به خود یا دیگران
افسردگی شدید یا حاد اغلب با علائمی مانند احساس غم، پوچی و ناامیدی، طغیان خشم، افزایش تحریکپذیری، از دست دادن میل جنسی، اختلال خواب از جمله بیخوابی یا خواب زیاد و داشتن افکار مرگ یا خودکشی همراه است.
علائم اختلال افسردگی دائمی
اختلال افسردگی دائمی، شکل مداوم و طولانیمدت افسردگی است که ممکن است سالها ادامه داشته باشد و در روابط، تحصیل، کار و فعالیتهای روزانه فرد مشکل ایجاد کند. نشانههای این اختلال معمولاً در طی سالها ظاهر میشوند و از بین میروند و شدت آن میتواند در طول زمان تغییر کند. برخی از اختلال علائم افسردگی دائمی عبارتاند از:
- احساس غم، ناراحتی و پوچی
- از دست دادن علاقه به انجام فعالیتهای روزانه
- احساس خستگی و کمبود انرژی
- عزت نفس پایین، انتقاد از خود یا احساس ناتوانی
- مشکل در تمرکز و تصمیم گیری
- خشم سریع و هیجانی
- پرهیز از فعالیتهای اجتماعی
- احساس گناه و نگرانی نسبت به گذشته
- کم اشتهایی یا پرخوری
- اختلال خواب
علائم افسردگی در مردان
افسردگی در میان مردان بسیار شایع است و از میان هر 8 مرد، 1 نفر را در مقطعی از زندگی تحتتأثیر قرار میدهد. علائم افسردگی در مردان عبارتاند از:

- احساس درماندگی یا ناامیدی
- احساس گناه
- احساس شکست و بیارزشی
- اتکاء به مواد مخدر یا الکل
- کار کردن به شکل افراطی و وسواسگونه
- انجام رفتارهای پرخطر
- از دست دادن میل جنسی
- تغییر اشتها
- احساس سردرد، دلدرد یا دردهای عضلانی
- احساس ضعف و خستگی
- احساس خشم شدید
علائم افسردگی در زنان
تجربه افسردگی برای همه یکسان نیست و تعداد دفعات بروز علائم و مدت زمان آن، ممکن است برای هر فرد متفاوت باشد. علائم افسردگی در زنان میتواند شامل موارد زیر باشد:
- احساس ناامیدی یا پوچی
- احساس گناه، بیارزشی و درماندگی
- بیقراری و تحریکپذیری بالا
- کاهش سطح انرژی
- بروز مشکلاتی در تمرکز، یادآوری جزئیات و تصمیمگیری
- اختلال خواب
- پرخوری یا از دست دادن اشتها
- داشتن افکار خودکشی یا اقدام به خودکشی
- دردهای جسمی یا دردهایی که با درمان بهبود نمییابند.
علائم افسردگی بعد از زایمان

- گریه کردن بیشتر از حد معمول
- احساس خشم
- گوشهگیری و کنارهگیری از عزیزان
- احساس بیحس بودن نسبت به کودک یا قطع ارتباط با او
- نگرانی شدید از اینکه ممکن است به کودک آسیب بزند
- احساس گناه فرد درباره اینکه مادر خوبی نیست یا توانایی مراقبت از کودک را ندارد.
افسردگی بعد از زایمان چقدر طول میکشد؟
افسردگی بعد از زایمان تقریباً بین دو هفته تا چهار هفته بعد از زایمان ادامه مییابد. اما اگر دوره بیماری طولانیتر شود، بهتر است حتماً با پزشک متخصص در این مورد مشورت کنید.
علائم افسردگی پریودی
سندرم پیش از قاعدگی (PMS) یکی از افسردگیهایی است که زنان به صورت ماهانه با آن مواجه میشوند. تغییر در خلقها و عادتها، احساس غم و اندوه، ناامیدی و پوچی، تحریکپذیری شدید، اضطراب یا خشم بسیار از جمله علائم این افسردگی هستند که از 10 تا 14 روز قبل از شروع پریود، آغاز شده و تا چند روز پس از آن ادامه دارند. اگرچه این علائم خود به خود بهبود مییابند، اما می توانند آنقدر شدید باشند که زندگی فرد را مختل کنند.
علائم افسردگی خفیف چیست؟
فردی که مبتلا به افسردگی خفیف است، تغییرات جزئی را در الگوی خواب، میزان اشتها، وزن، سطح انرژی، میزان عصبانیت و تحریکپذیری و خلق و خو و عادتهایش احساس میکند، اما شدت این علائم به گونهای نیست که باعث بروز اختلال در کارایی فرد در تحصیل، کار یا روابط اجتماعی وی شود. به همین دلیل، افسردگی خفیف معمولاً نیازی به درمان ندارد.

علائم افسردگی در کودکان و نوجوانان چیست؟
اگر کودک یا نوجوانی افسرده باشد، احتمال کمی وجود دارد که در مورد آن با والدین خود صحبت کند. تشخیص اینکه کودک به افسردگی مبتلا شده است یا خیر، به بررسی علائم آن بستگی دارد که برخی از این علائم عبارتاند از:
- تغییر در احساسات و بروز احساساتی مانند غم، گوشهگیری، ترس، نگرانی و احساس گناه
- تغییرات فیزیکی مانند سردرد یا درد در قسمتهای دیگر بدن
- کاهش سطح انرژی کودک و خستگی مفرط
- بروز اختلال در خواب
- کم اشتهایی
- بروز تغییر در شیوه تفکر
- بروز تغییر در رفتار و نشان دادن واکنشهای غیر طبیعی مانند عصبانیت بیش از حد یا گریه کردن بدون علت خاص
علائم افسردگی بعد از مرگ عزیزان چگونه بروز میکند؟
مرگ عزیزان یکی از ناراحتکنندهترین تجربیاتی است که افراد در طول زندگی خود با آن مواجه میشوند. بیشتر افرادی که سوگوار مرگ عزیزانشان هستند، پس از گذراندن دورهای از غم، اندوه، احساس گناه و خشم با این فقدان کنار میآیند. با اینحال، این احساس در برخی از افراد با گذشت زمان از بین نمیرود و به اختلال ماتم پیچیده یا افسردگی بعد از مرگ عزیزان تبدیل میشود که علائمی مشابه موارد زیر دارد:

- احساس غم، اندوه و درد شدید ناشی از مرگ عزیزان
- یادآوری زیاد خاطرات فرد درگذشته
- دلتنگی شدید برای متوفی
- عدم پذیرش مرگ
- احساس پوچی نسبت به زندگی
- عدم اعتماد به دیگران
- ناتوانی در لذت بردن از زندگی یا فکر کردن به تجربیات مثبت با عزیزتان
- ناتوانی در انجام کارهای معمولی
- داشتن آرزوی مرگ
- احساس شرم، گناه و خود مقصر پنداری در مرگ متوف
۱۰ نشانه افسردگی چیست؟
در ادامه، به بررسی ۱۰ نشانه افسردگی میپردازیم که از مهمترین علائم این بیماری هستند. این نشانهها عبارتاند از:

احساس پوچی
احساس پوچی یکی از نشانههای بارز افسردگی است. فرد افسرده انگیزه خود برای تلاش و پیشرفت را از دست داده و دچار احساس پوچی میشود. این احساس مانع از آن است که فرد بتوانند مثل گذشته، در انجام فعالیتهایش موفق عمل کند و ممکن است بسیاری از کارهایی که قبلاً انجام میداده را نیمهکاره رها کند.
احساس غم و اندوه
فرد مبتلا به افسردگی، دچار نوعی احساس غم و اندوه پایدار است که به راحتی قابل تغییر نیست. او شور و شوق و احساسات مثبتش را از دست میدهد و غالباً با احساس غم زندگی میکند و گاهی حتی بیشتر از حد معمول اشک میریزد.
اختلال خواب
بیخوابی یا پرخوابی یکی دیگر از نشانههای جدی افسردگی است که باید در صورت مشاهده آن، به روانپزشک مراجعه کرد.
تمرکز بر خاطرات گذشته
فرد افسرده نمیتواند بر زمان حال و موقعیتهای کنونی تمرکز کند. تمرکز او بر خاطرات گذشته، شکستها و احساسات نامطلوبی است که تجربه کرده است.
تغییر در اشتها
یکی دیگر از نشانههای افسردگی، بروز تغییر در اشتهای فرد است. واکنش فرد افسرده به عادتهای غذایی کم خوری یا پرخوری بیش از حد است. کاهش شدید اشتهاء و عدم تمایل به خوردن غذا یا پرخوری عصبی و میل شدید به خوردن غذا مثالهایی برای این نشانه افسردگی است.
احساس ناامیدی
همانطور که گفته شد، فرد افسرده دچار احساس پوچی و ناامیدی میشود و دیگر قادر نیست به آینده و اتفاقات خوبی که ممکن است در آن رخ دهد، امیدوار باشد. این فرد اغلب نگاهی منفی و ناامیدانه به جهان دارد که بر دیدگاه خودش و اطرافیانش تأثیر بدی میگذارد.
کاهش یا از دست دادن میل جنسی
نشانه دیگر افسردگی، کاهش یافتن یا از دست دادن میل جنسی در افراد مبتلا به افسردگی است. از آنجا که افسردگی باعث بر هم زدن تعادل شیمیایی در مغز میشود، ترشح هورمونهای جنسی در افراد افسرده کاهش مییابد و زندگی جنسی آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
کاهش سطح انرژی
فرد افسرده اغلب دچار احساس خستگی شدید است و سطح انرژی پائینی دارد.
دردهای فیزیکی
یکی از نشانههای افسردگی، دردهای فیزیکی مانند سردرد، بدندرد و درد در قفسه سینه است. مشکلات گوارشی و روده نیز از جمله دردهای فیزیکی است که باید جدی گرفته شود.
داشتن افکار خودکشی
فرد افسرده خود را برای مرگ آماده میکند، به خودکشی کردن فکر میکند، درباره آن حرف میزند یا در موارد حاد، اقدام به خودکشی میکند.
آیا درد قفسه سینه نشانه افسردگی است؟
ذهن انسان قابلیت کنترل بدن او را دارد و احساسات فرد میتواند بر عملکردهای اصلی بدن او تأثیر بگذارد. افسردگی با علائم جسمانی مانند سردردهای بیدلیل، گردن درد، دردهای شکمی و درد در قفسه سینه میتواند همراه باشد.
خستگی در چه صورت نشانه افسردگی است؟
خستگی به تنهایی نمیتواند نشانه افسردگی باشد، اما اگر فرد تجربه نوعی خستگی مداوم و بیحالی را داشته باشد که باعث کاهش سطح انرژی او، عدم تمایلش به انجام فعالیتهای روزمره، اضطراب، بیقراری، مشکلات خواب و تغییرات در وزن و اشتهایش شود، میتواند یکی از نشانههای افسردگی باشد و بهتر است در مورد آن با روانشناس مشورت کرد.

آیا سردرد، معده درد، مشکلات روده یا سایر ناراحتیهای گوارشی نشانه افسردگی است؟
افسردگی میتواند تأثیرات منفی بر سیستم گوارشی بگذارد و باعث ایجاد علائمی مانند درد معده، سوزش معده، اسهال یا یبوست در فرد شود. همچنین، افسردگی میتواند به تنش عضلاتی و ابتلاء به سردرد منجر شود.
بنابراین، اگر دارای علائم فیزیکی مانند سردرد، معدهدرد یا مشکلات گوارشی هستید و همینطور احساس افسردگی و ناراحتی روحی دارید، بهتر است با پزشک یا روانپزشک مشورت کنید تا علت این علائم را تشخیص داده و درمان مناسب را تجویز کند.
آیا افسردگی باعث کاهش میل جنسی میشود؟
افسردگی میتواند بر تمام جنبههای زندگی فرد تأثیر بگذارد. عزت نفس پایین، احساس ناامیدی و خستگی جسمانی ناشی از افسردگی باعث کاهش میل جنسی میشود و مشکلاتی مانند آنورگاسمی یا مشکل در ارگاسم و اختلال نعوظ را بهوجود بیاورد.
میل جنسی با ترشح مواد شیمیایی به نام انتقال دهندههای عصبی در مغز شروع می شود. این انتقال دهندهها بین مغز و اندامهای جنسی ارتباط برقرار میکنند. بنابراین، زمانی که فرد از نظر ذهنی تحریک شده باشد، بدن با افزایش جریان خون به تحریک اندامهای جنسی پاسخ میدهد.
در فردی که مبتلا به افسردگی است، ترشح مواد شیمیایی مرتبط با فعالیتهای جنسی از حالت تعادل خود خارج می شوند. در نتیجه، میل جنسی کاهش یافته یا از بین میرود.
علت افسردگی چیست؟
افسردگی علتهای متعددی دارد که در اینجا به برخی از مهمترین آنها اشاره میشود:

- اتفاقات ناگوار و استرسهای مخرب
- از دست دادن افراد مورد علاقه
- خاطرات ناراحتکننده دوران کودکی مانند مورد سوء استفاده جنسی قرار گرفتن
- طرد شدن از طرف اجتماع
- ترس از شکست
- کمالگرایی
- سوءمصرف الکل یا مواد مخدر
- شکستهای شغلی
- تفکر خود انتقادی
- وراثت و داشتن والدین افسرده یا مبتلا به اختلالات روانی
- تحریفهای شناختی مانند تعمیم دادنهای غلط یا تفکر همه یا هیچ
تفاوت افسردگی و دوقطبی چیست؟
اختلالهای افسردگی و دوقطبی ممکن است در مواردی با یکدیگر اشتباه گرفته شوند، در حالی که یک تفاوت اساسی دارند. در اختلال افسردگی، فرد دچار احساس غم و پوچی عمیقی میشود که نمیتواند آن را بهراحتی تغییر دهد. احساس خستگی، ناامیدی، بیارزشی، بیقراری همراه با اختلال خواب، تغییر در اشتها و اختلال یادگیری از دیگر علائم افسردگی است.
اما در اختلال دوقطبی که گاهی بهنام افسردگیشیدایی نیز شناخته میشود، فرد نوسانات خلقی شدیدی دارد. ممکن است هفتهها دچار احساس فلجکننده افسردگی شود، به طوری که نتواند از رختخوابش بیرون بیاید، اما پس از گذراندن دوره افسردگی یا در مواردی همزمان با آن، فرد مبتلا به اختلال دوقطبی دچار حالت شیدایی میشوند که فرد به طرز غیرعادی پرانرژی است و رفتارهای پرخطری انجام میدهد. حالت شیدایی یا مانیا مختص بیماری دوقطبی است و در افسردگی مشاهده نمیشود.
چگونه افسردگیمان درمان میشود؟
درمان افسردگی معمولاً شامل ترکیبی از روشهای روانشناختی، درمانهای دارویی و تغییر در سبک زندگی است که در ادامه، به برخی از روشهای معمول درمان افسردگی اشاره خواهد شد:

داروها
پزشک ممکن است برای درمان افسردگی، اقدام به تجویز داروهای ضد افسردگی کند. این داروها معمولاً با عناوین SSRIs یا SNRIs شناخته میشوند و بهبود علائم افسردگی را تسریع میکنند.
درمانهای روانشناختی
درمانهای روانشناختی مانند رواندرمانی شناختیرفتاری (CBT) میتواند به تغییر الگوهای فکری و رفتاری فرد افسرده کمک کند و باعث بهبود در وضعیت افسردگی او شود.
ورزش و فعالیتهای بدنی
ورزش و فعالیتهای بدنی منجر به ترشح هورمونهایی مانند اندورفین میشوند که خلق و خوی فرد افسرده را بهتر کرده و در او احساس بهتری بهوجود بیاورد.
تغذیه سالم
حفظ رابطه با دوستان و خانواده
خواب و استراحت
انواع افسردگی کدامند؟

افسردگی اساسی
افسردگی مزمن
اختلال در سازگاری
افسردگی فصلی
عوارض افسردگی چیست؟
افزایش خستگی و بیحالی
تغییرات در وزن و اشتها
اختلال خواب
اضطراب
افکار خودکشی
عوارض افسردگی شدید چیست؟

چگونه می توان از افسردگی پیشگیری کرد؟
- داشتن برنامه خواب سالم
- مدیریت استرس با مکانیسمهای مقابلهای سالم
- انجام منظم فعالیتهای خود مراقبتی مانند ورزش، مدیتیشن و یوگا

درمان سریع افسردگی
ورزش
موزیک درمانی
مدیتیشن و یوگا
ماساژ درمانی
مصرف مکملهای گیاهی
آروماتراپی یا رایحه درمانی
مصرف مکملهای دارویی


