آیا تا به حال به این موضوع فکر کردهاید که ما چرا از دیگران تعریف میکنیم؟ در واقع چه نیازی است که ویژگیهای مثبت و مفید دیگران را به آنها یادآور شویم؟ در این مقاله تلاش میکنیم با بررسی دلایل روانشناختی عادت تعریف کردن از دیگران، با ارائه راهکارهایی ساده، و عبارات و جملاتی اثرگذار، به مخاطبانمان بیاموزیم که با چه شیوههایی و چگونه از دیگران تعریف کنیم.
چرا باید از دیگران تعریف کنیم؟
بازی در استادیوم خالی لذتی ندارد. انسان برای بالیدن، اصولا به دیده شدن احتیاج دارد و این ویژگی را میتوان از جمله ویژگیهای ذاتی هر انسانی برشمرد. اما این ماجرا یک پیکانِ دو سویه است؛ هر چه قدر که ما به صورت ذاتی نیاز به تعریف و تمجید دیگران داریم، تعریف کردن از دیگران نیز میتواند بیانگر درونیات و احوالات سلامت ما باشد. وقتی شما بتوانید نکات مثبت و قابل تحسین دیگران را بدون هیچ فشار درونی بر زبان بیاورید، در واقع از نوعی آزادگی درونی بهرمند خواهید بود.
حال آنکه در نقطه مقابل، یک فرد ناسالم از دیدگاه روانشناختی، تعریف از دیگران را مترادف با نادیده گرفته شدن تواناییهای خود میپندارد. بنابراین حسادت فرزند عوم اعتماد به نفس است. در صورتی که تعریف کردن از دیگران در وهله اول، خود گوینده را نیز در مرکز توجه جمع، و فرد مورد نظر قرار میدهد و او را به عنوان شخصی با مناعتطبع، خوشخلق و با اعتماد به نفس معرفی میکند.
از طرف دیگر قدردان بودن و تمجید از دیگران سبب جذب افراد خواهد شد و دوستیها را شکل خواهد داد. در نهایت نیز باید گفت که جامعهای که ویژگیهای مثبت و مفید افراد در آن دیده و مورد تمجید قرار میگیرد، جامعهای بالندهتر خواهد بود.
مرز میان چاپلوسی و تعریف کجاست؟
تعریف کردن از دیگران با اهداف مختلفی صورت میگیرد. برای نمونه گاهی بدون در نظر گرفتن واقعیت، از دیگران تعریف میکنیم؛ هدف ما در چنین مواقعی احتمالا جلب توجه و رضایت طرف مقابلمان است. این فرد میتواند رییس ما، معشوق ما و یا هر کس دیگری باشد که ما در آن لحظه لاجرم نیاز به جاب رضایت و توجه او هستیم. بنابراین مرز میان تعریف و چاپلوسی، عنصر واقعیت است.
تمجید از دیگران اصولا بر مبنای یک واقعیت در ذهن ما شکل میگیرد و بر زبانمان جاری میشود. اما چاپلوسی عموما منطبق بر واقعیت نیست و نفع شخصی گوینده در ابراز عقیده بیش از واقعیت اثرگذار است. بنابراین پر واضح است که گزارههای چاپلوسی نشانههای زیادی از واقعیت در خود ندارند، و عموما شنونده غیرواقعی بودن آنها را تشخیص میدهد، اگرچه ممکن است به روی خودش نیاورد.
بنابراین لازمه تعریف از دیگران صداقت در گفتار است که مرز میان چاپلوسی و تمجید را معین میکند. در مورد تبعات چاپلوسی و تعریف حقیقی از دیگران نیز باید به این نکته توجه داشت که چاپلوسی، شایستهسالاری را در جامعه زیر سوال میبرد و روح عزت نفس آدمی را به چالش میکشد.
مهارتهای تعریف از دیگران
شاید عنوان این بخش کمی سختگیرانه و حتی جزیینگرانه به نظر برسد. آیا به راستی برای تعریف از دیگران نیاز به مهارت آموزی وجود دارد؟ و آیا به راستی اهمیت موضوع تا این حد است؟ خب پاسخ این است که بله؛ مسئله چگونه تعریف کردن از دیگران، مسئلهای بنیادی و اثرگذار در روابط اجتماعی به شمار میرود و قاعدتا هر چیزی که پیرامون روابط اجتماعی افراد باشد، به آموزش نیاز خواهد داشت.
ما باید بیاموزیم که تعریف کردن از دیگران یک اصل انسانی دیرپاست، که در اشکال مختلفی بروز پیدا میکند و تبعات گستردهای در اجتماع خواهد داشت. جامعه همواره از طریق نوعی تمجید کردن، فرهیختگان، نوابغ، بزرگان و نخبگان خود را نواخته و برای فرداهای روشنتر آماده ساخته است.
اکنون باید این پرسش را مطرح کنیم که چه مهارتهایی را برای تعریف کردن از دیگران باید آموخت؟
- هنگام تعریف از دیگران منحصربفرد رفتار کنید
- هنگام تعریف از دیگران لبخند روی صورت داشته باشید
- هنگام تعریف از دیگران از مدار صداقت خارج نشوید
- هنگام تعریف از دیگران بر واقعیتها پافشاری کنید
- هنگام تعریف از دیگران لحن مناسبی انتخاب کنید، طوری که لحن شما نه آنقدر خشک باشد که از صمیمیت دور شود و نه آنقدر دوستانه به نظر آید که از واقعیت فاصله بگیرد.
- هنگام تعریف از دیگران به موقعیت افراد توجه کنید
- هنگام تعریف از دیگران ترجیجا نام شخص را بر زبان بیاورید
- هنگام تعریف از دیگران علتی منطقی و قابل لمس برای تمجید خود از فرد بیان کنید
- هنگام تعریف از دیگران از ترفند مقایسه مثبت استفاده کنید
- هنگام تعریف از دیگران از افعال تاکیدی و از صفات تفضیلی مثل همیشه، بهترین، برترین و … استفاده کنید.
چگونه از دیگران تعریف کنیم؟
با توجه به اهمیت نتایج تعریف از دیگران، استفاده از روشهای استاندارد و کلمات و جملات منحصربفرد و تاثیرگذار میتواند فرآیند تمجید از دیگران را در مسیری صحیح قرار دهد. بنابراین مهم است که بدانیم چگونه از دیگران تعریف کنیم؟ برای ارائه پاسخ چنین پرسشی سه ایده را در ادامه با هم مرور خواهیم کرد.
یک مقایسه دلچسب با دلایل منطقی
تصور کنید همسرتان در خلوت خانه، برای شما یک جوک تعریف میکند تا برای لحظاتی اوقاتتان خوش شود. برای تعریف کردن از همسرتان در چنین بزنگاهی، بهتر است او را با شخصیتهای مشهور مقایسه کنید، مثلا بگویید: “حتی چارلیچاپلین هم به اندازه تو با نمک نبود.”
قیاس با افراد سرشناش سبب ابراز نوعی قدرداتی بسیار عمیق خواهد شد و در عینحال اعتماد به نفس طرف مقابل را افزایش خواهد داد.
شخصیسازی تعریف و تمجید
ایجاد صمیمیت همواره راهکاری برای نزدیک شدن به افراد است. اگر تعریف کردن از دیگران را نیز در قالبی صمیمی بگنجانید، قطعا نتایج بهتر و واقعیتری را بهدست خواهد داد. شخصیسازی تعریف و تمجید در این راستا به همین معنا است که شما از عبارات، خاطرات و جملاتی استفاده کنید که به طور خاص منحصر باشد به طرف مقابلتان. این نوع تعریف کردن از دیگران وجههای بسیار ملموستر و اثرگذارتر خواهد داشت.
استفاده از واژگان برگزیده و خاص
اگر از کلیشههای معمول، برای تعریف کردن از دیگران استفاده کنید، ممکن است از اثرگذاری جملات تا حد زیادی کم شود. بنابراین توصیه میکنیم خلاقانه عمل کنید و در لحظه به صورت خلق الساعه از عبارات و واژگانی برگزیده و خاص استفاده کنید تا تمجید شما از دیگران واقعیتر به نظر آید و برای طرف مقابل قابل پذیرش باشد.
مهمترین نکات در تعریف کردن از دیگران
برای به دست آوردن بیشترین بازدهی در هر عملی باید نکات ضروری از پیش تجربه شدهای را لحاظ کنیم. در مورد موضوع تعریف از دیگران نیز این مسئله مصداق دارد. بنابراین بهتر است در این بخش نکات مهمی را بررسی کنیم که به کارگیری آنها سبب افزایش اثرگذاری تمجید از دیگران خواهد شد. برای این منظور راهکاری پیشبینی شده است که پیروی از آن را توصیه میکنیم.
در تشریح این راهکار، مراحل زیر آورده شده:
- نام بردن از شخص مقابل: نام بردن از شخصی که قصد تعریف کردن از او را داریم، جملات بعدی ما را به شکل عیانی متعلق به آن فرد معرفی خواهد کرد.
- بیان تعریف و تمجید به شکلی ویژه: تلاش کنید موردی را موضوع تعریف خود قرار دهید که افراد دیگری تا به حال به آن نپرداختهاند و یا با کمدقتی از کنار آن گذشتهاند.
- ابراز احساسات در میان جملات: تعریف کردن از دیگران اگر با ابراز احساسات همراه شود، قطعا عبارات و جملات ما را از چاپلوسی بسیار دور خواهد کرد.
- ارائهی دلیل برای تعریف: دلیل آوردن سبب میشود طرف مقابل که مورد تعریف و تمجید واقع شده، جملات و عبارات را صادقانه برداشت کند و از آنها احساس مثبتی دریافت نماید.
در ادامه برای درک بهتر مسئله یک نمونه را با هم بررسی میکنیم. تصور کنید شما دانشجو هستید و قرار است از استادتان تعریف و تمجید کنید. در این صورت بر اساس نکات بالا بهتر است چنین رفتار و گفتاری داشته باشید:
- استاد جعفریه عزیز، وقتی شما این فصل را به ما درس دادید، روش ساده و مبتکرانه تدریستان باعث شد حتی من که همیشه در این مبحث مشکل داشتم به طور کامل مسائل را بیاموزم. بینهایت از شما سپاسگزارم.
روش های تعریف از دختر
تعریف کردن از دیگران را میتوان از دیدگاههای چنسیتی نیز بررسی کرد و به دریافتهای تازهتری دست یافت. در واقع تعریف کردن از دختران احتمالا روشهای متفاوتی را میطلبد. تعریف کردن از دختر ، ممکن است در دو وضعیت کلی پیش روی ما قرار گیرد.
نخست زمانی که ما قصد داریم دختری را جذب کنیم و دوم زمانی که بنا به دلایلی دوستانه و منطقی اخلاقا احساس میکنیم باید دختری را مورد تمجید قرار دهیم. در هر دو حالت در نظر گرفتن روحیات و خلقیات دخترانه طرف مقابلمان از اهمیت بالایی برخوردار است. اما به طور کلی توصیههایی نیز در این زمینه وجود دارد که به آنها اشاره خواهیم کرد:
- صداقت مهمترین عنصر است. اگر تعریف و تمجید شما از عنصر صداقت برخوردار نباشد، میتواند پایان رابطه دوستانه شما با هر دختری را رقم بزند. پس سعی کنید در مورد دخترها به هیچ وجه به سراغ تعریف و تمجیدهای ساختگی و غیر واقعی نروید.
- از عبارتهای زیبا، جذاب و اثرگذار استفاده کنید. تعریف کردن از دختر نیاز به کمی خلاقیت و احساس دارد. جملات خشک، معمولی و کلیشهای نمیتوانند اثرگذاری کافی را در این مورد داشته باشند.
- خیلی زیادهروی نکنید. بهتر است تعریف کردن از دختر محبوبتان را تا حد ممکن خلاصه کنید. یک مرتبه جملات لازم را با ملاحظات ذکر شده بگویید و بعد هم تمام. زیادهروی در این زمینه نتایج خوبی به بار نخواهد آورد.
- ظاهر را دریابید. زنانهترین ادعا در این دنیا، اصولا زیبایی است. پس روی زیبایی و جذابیت دخترها بیشتر تمرکز کنید. تعریف کردن از زیبایی دختر اگر با صداقت و خلاقیت همراه باشد حتما اثرگذار خواهد بود.
- غافلگیر کننده عمل کنید. اگر همیشه از زیبایی و رعنایی دختر تعریف میکردهاید، یک مرتبه هم ناگهان وجه دیگری از شخصیت او را به میان بکشید و تمجید کنید. این که شما حواستان به همهچیز هست، قطعا قدردانی خواهد شد.
روشهای تعریف از مردان
تعریف کردن از مردان نیز روشها و راهکارهای خاص خود را خواهد داشت. در این تفکیک جنسیتی، شما باید به تفاوتهای شخصیتی مرد و زن توجه داشته باشید تا از این طریق نتایج دلخواه را از تعریف کردن حاصل کنید.
- قدردانی از تلاشها و زحمات یک مرد، بالاترین درجه تعریف کردن از او خواهد بود. شاید هیچچیزی برای یک مرد تا این حد جذاب و مهم نباشد.
- رفتارهای خوب مردها را برجسته کنید. در تعریف کردن از مردها بهتر است، روی رفتارهای خوب آنها تمرکز کنید. این امر سبب میشود آنها حسابی حال خوشی پیدا کنند و رفتارهای خوب خود را تکرار کنند.
- سخاوتمندی مردها نیز از جمله ویژگیهایی است که اگر هنگام تعریف کردن به آن اشاره کنید، بازخوردهای بسیار مناسبی دریافت خواهید کرد.
- به مردها بخندید. اغلب مردها دوست دارند آدمهای بامزهای جلوه کنند. بنابراین خندیدن به جوکها و شیرینکاریهای آنها و تعریف کردن از رفتار شوخطبعانهشان، حسابی آنها سر حال میآورد.
- اگر تغییرات مثبتی در مردها دیدید، بلافاصله از آن تغییرات به خوبی یاد کنید و تمجیدشان نمایید. مردها گمان میکنند تغییرات شخصی آنها بر جهان هستی اثر میگذارد؛ نباید در این مورد ناامیدشان کنید.
تعریف از دوست
تعریف کردن از دوست مسئلهای بدیهی و در عین حال پیچیده است. مهر و محبت میان دو دوست، و رابطه صمیمانه به شکل ناخودآگاهی طرفین را به سمت تعریف از یکدیگر سوق میدهد. بنابراین هنگام تعریف از دوست باید بسیار دقت کرد تا به دام کلیشه و تکرار و بدیهی شدن نیفتاد. گاهی اوقات نیاز است که از دوستمان صادقانه تعریف کنیم، بدون آنکه رابطه دوستی، تاثیری در آن تعریف و تمجید داشته باشد.
بنابراین عناصر مهم در تعریف کردن از دوست، ابتدا صداقت و دوم رعایت انصاف است. تعریف منصفانه یعنی فیلتر کردن احساسات پیش از پرداختن به موضوع. این امر سبب میشود دوست شما به راستی تعریف و تمجید جاری بر زبانتان را بپذیرد.
نمونه عبارت برای تمجدید از دیگران
شما بسیار مهربانید.
صداقت شما گنج کمیابی است.
اعتماد به نفس شما برای من الگو شده است.
نوع رفتار شما در محل کار برای من بسیار الهام بخش است.
مدیریت شما روی رفتار و گفتارتان تحسینبرانگیز است.
همیشه بامزهترین شوخیها را از شما میبینم.
خوشمشرب بودن شما چیزی نیست که فقط من بگویم.
مدیریت شما احساس آرامش و امنیت در گروه ایجاد کرده.
حضور شما همواره باعث خوشحالی و افتخار جمع ما بوده.
من همیشه به نظرات شما اعتماد کامل داشتهام.
سخاوت شما مثال زدنی است.
همیشه قدردان شور و اشتیاقی هستیم که به جمع ما تزریق میکنید.
تفکرات شما آنقدر عمیق است که همیشه تحت تاثیر قرار میگیرم.
شما صدای فوقالعاده دلنشینی دارید.
حس همدردی شما از انسانیت شما بوده.
شما استادی صبور، فهیم و دوست داشتنی هستید.
نگاه خاص شما به جهان و زندگی، من را سر شوق میآورد.
نحوه لباس پوشیدن شما را بسیار میپسندم.
توانایی شما در مواجهه با بحرانها قابل ستایش است.
شما یک پدر مهربان و یک رفیق واقعی برای من هستید.
سازگاری شما با شرایط قابل تحسین و رشکانگیز است.
بلندپروازیهای شما به من هم انگیزه بیشتری داده.
اگر حس مسئولیتپذیری شما همهگیر میشد، هیچ مشکلی باقی نمیماند.
